Kariyer planlama nedir, ne kazandırır, nasıl yapılır?

Kariyer planlama nedir, ne kazandırır, nasıl yapılır? sorularına Turgut Özal KARMER'in cevabını alıntıladık.

Kariyer Planınız, Karbon Niteliğindeki Yeteneğinizi Elmasa Dönüştüren Formüldür.

 

Hepiniz birer yetenek cevherisiniz, hepiniz özel yeteneklere sahipsiniz. İşte sahip olduğunuz yetenek cevherinizi keşfeder ve doğru kariyer planlaması yoluyla kuyumcu titizliğiyle işlerseniz dünyanın en nadide elmasına dönüşebilirsiniz. Yok eğer yeteneğinizi keşfedemez veya yanlış kariyer planlaması ile söndürürseniz sıradan bir kömüre dönüşebilirsiniz. Kariyer planınız, karbon niteliğindeki yeteneğinizi elmasa dönüştüren formüldür.

Dünyanın dört bir bucağında, ülkemizin köylerinde ve kentlerinde nice müzik yeteneği, nice spor yeteneği, nice araştırma yeteneği, nice icat yeteneği, nice girişimcilik yeteneği olan milyonlarca insan bu yeteneklerini keşfedebilecekleri ve geliştirebilecekleri bir ortam bulamadıkları için bu büyük yetenekler çürüyüp gitmektedir. Hem kendileri, hem ülkemiz, hem de insanlık bu büyük yetenekleri kullanamamanın bedelini yoksulluk, işsizlik, tatminsizlik ve hayata küskünlük olarak ödemektedir.

Her birimizin yaradılışı, karakteri ve yetenekleri farklıdır. Diğer taraftan, her birimizin hedefleri, yaşamdan beklentileri ve yaşamları boyunca yapmak istedikleri de farklıdır. İşte kariyer planlaması gerek özel ve gerekse profesyonel iş hayatımızda en ideal olana ulaşmak, kendimiz için en uygun kariyer alanını bulmak ve o alanda ulaşabileceğimiz en yüksek konuma gelmek için yapılır.

Kariyer Planınız Hayatınızın Gayesini ve Değişim Vizyonunuzu Gerçekleştirmek İçin Vardır

Kariyerinizi planlarken, öncelikle bir ömür boyu gerçekleştirmek için peşinden koşacağınız ana hedefinizi belirleyiniz. Eğer bir şeyleri değiştirmek istiyorsanız öncülüğünü yapmak istediğiniz değişim vizyonunuzu oluşturunuz. Daha sonra ana hedefinizi ve vizyonunuzu en kolay şekilde gerçekleştirebilmenizi sağlayacak bir mesleği seçiniz. Seçtiğiniz mesleğin sizi fikirsel ve duygusal açıdan en yüksek derecede tatmin edecek, ekonomik ve sosyal açıdan sizi doyuma ulaştıracak bir meslek olmasına dikkat ediniz.

Kariyer planlaması, kendinizi ve içinde bulunduğunuz çevreyi doğru bir şekilde değerlendirmeniz, ilgi alanlarınızı belirlemeniz, bilgi ve becerinizi sürekli geliştirmeniz, güçlü ve zayıf yönlerinizi keşfetmeniz, çalıştığınız örgüt içindeki ve dışındaki fırsatları görüp değerlendirmeniz, kısa, orta ve uzun dönemli amaçlarınızı ve bunlara ilişkin kariyer hedeflerinizi belirlemeniz ve bu hedeflere ulaşmanızı sağlayacak faaliyetleri adım adım planlamanız demektir.

Kariyer Planınız Yaşam Planınızdır

Kariyer planı bir ömür planıdır. Bir insan hayatı boyunca ortalama 60.000 ile 80.000 saat arasında çalışır. Kariyer planı sizin bu süreyi ne iş yaparak geçireceğinizi belirler. Kariyerinizi planladığınızda yaşamınızı da planlamaktasınız. Belirleyeceğiniz hedef kariyer pozisyonu, hayat standardınızı da belirleyeceğinden dolayı dikkatli bir seçim yapmalısınız.

Yaşam düzeyinizi belirlemek kendi elinizdedir. Yaşamınız boyunca yapacağınız meslek ve işler, yaşamınızı da belirleyecektir. Kariyer planınız, aynı zamanda ailenizin himayesinden çıktıktan sonra kendi kendinize yöneteceğiniz yaşamınızda ne iş yapacağınızı, işinizde ve mesleğinizde nasıl yükseleceğinizi ve yaptığınız işin yaşamınızı nasıl değiştireceğini şekillendirir.

Kariyer Planınız Size Para ve İtibar Kazandıracaktır

Yaşamınızı; para kazanmaya mı yoksa itibar kazanmaya mı, yoksa her ikisine birlikte mi yönelteceğiniz kariyer planınız için önemlidir. Bazı mesleklerde iyi para kazanılabilirsiniz ancak itibarsızdır, bazı meslekler ise itibarlıdır ama yeterince kazanç sağlayamazsınız. Ancak İyi bir kariyer planlaması yaparsanız hem paraya hem de itibara birlikte kavuşabilirsiniz. Asla aklınızdan çıkarmayın ki en büyük zenginlik kariyerinizle elde ettiğiniz itibarınızdır, itibarı olmayan kişiye zengin de olsa insanlar değer vermez.

Kariyerinizde yükselebildiğiniz ölçüde kazanç düzeyiniz de artacaktır. Elde ettiğiniz kazancın harcama kalemlerine dağılım oranları da değişecektir.

Kariyeriniz Size Engel Atlatır

 

İktisatta Engel Kanunu olarak bilinen kurala göre, kişinin gelir düzeyi arttıkça, gelirden yiyecek maddelerine yapılan harcamaların oranı düşer, konut gibi harcamaların oranı sabit kalır, gezi, eğlence gibi lüks mallara yapılan harcamaların oranı ise artar.

Ortalama olarak bakıldığında, bir kişinin kazandığı yıllık gelir aşağıdaki kalemlere ayrılabilir:

  • Barınma ve ev harcamaları (Kiralama veya mülk edinme)
  • Ulaşım ve araç kullanımı giderleri (toplu taşıma araçları veya araç sahibi olma)
  • Gıda ve yeme içme giderleri
  • Giyim ve kıyafet giderleri
  • Eğitim giderleri
  • Eğlence giderleri
  • Günlük bakım giderleri
  • Sosyal güvenlik ve Sağlık giderleri
  • Tasarruf ve yatırımlar
  • Yapılan yardım ve hibeler

İnsanlar, mesleki kariyerlerinde yükseldikleri pozisyon itibariyle elde edecekleri kazançları bu gider kalemlerine değişik oranlarda ve miktarlarda dağıtarak yaşamlarını sürdüreceklerdir. Kariyer planını yanlış yapan ve kariyerini yanlış seçenler kariyerini geliştiremediği için az gelir elde edecek, zaruri ihtiyaçları dışında lüks harcamalara hiç para ayıramayacaktır. Kariyer planını doğru yapan ve kariyerinde sürekli ilerleyen kişiler ise yüksek gelir elde edecek, dolayısıyla istediği her türlü harcamayı yapabilecektir.

Kariyeriniz Size Kendinizi Aştırır

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre, kimi fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak için çaba sarf ederken diğer ihtiyaçlarına para ayıramamaktadır, kimi de, kendini aşma    aşamasında ihtiyaçlar hiyerarşisinin en tepesinde hareket edebilmektedir. Hatta kişinin kariyerine göre sağladığı yaşam düzeyi içerisinde, giyim, gıda, barınma vb. ihtiyaçlara ayrılan bütçe miktarları değişeceği gibi, kalite farkları da ortaya çıkacaktır. Giyim için örnek verecek olursak, 10 TL’ye de tişört var 200 TL’ye de tişört var. Siz hangisini satın alacaksınız. Diğer taraftan gıda da, daha çok et ürünleri mi tüketeceksiniz, yoksa tahıl ürünleri mi tüketeceksiniz? Bu tamamen yaşam kariyerinize ve gelir düzeyinize göre değişecektir.

Kariyeriniz Yaşam Tarzınızdır

Kariyer planınız, iş ve meslek hayatınızda, zaman şeridine bağlı olarak (dönem dönem değişmek üzere) hangi işleri yapacağınızı, yılda ne kadar kazanacağınızı ve bu kazancınızı hangi giderlere ne ölçüde harcayacağınızı, kısacası yaşam tarzınızı belirler.

Kariyer Planınız Yol Haritanızdır

 

Üniversite öğrencisi iken mezun olduğunuzda nasıl bir yaşam planlıyorsanız, hedeflediğiniz yaşam düzeyine göre kendinizi geliştirmeniz gerekmektedir. İşte kariyer planınız, öncelikle kendinizi tanımanızı, hedef pozisyonunuzu belirlemenizi, hedefe göre eksiklerinizi tespit etmenizi ve eksiklerinizi tamamlamanızı sağlayacak yol haritanızdır.

Kariyeriniz Altın Yakanızdır

Kariyerinize göre gelecekte mavi yakalı işçi, beyaz yakalı yönetici veya altın yakalı bilgi işçisi olacaksınız. Bu durumda, daha öğrenci iken bunlardan hangisi olacağınıza karar vermeniz gerekmektedir. Bu kategorilerden hangisinde yer alacağınıza göre yaşam tarzınızın şekilleneceğini unutmayınız.

Entellektüel Olarak Kariyerinizi Taçlandırabilirsiniz

Entelektüel olmanız yani kendi uzmanlık alanınızda en iyisi olmanızın yanında temel alanlarda ve diğer bazı alanlarda da bilgi ve görüş sahibi olmanız kariyerinizi taçlandıracaktır.

Kariyer Planlaması 3 Yaşında Başlar

Her çocuğun 3 yaşında kreşe başlaması ve ilk kariyer planının anne, baba ve kreş öğretmeninin desteğiyle daha 3 yaşında iken yapılması gerekir. Kariyer planlama süreci belli bir yaşa kadar çocuğun velisi ve öğretmenleri tarafından, belli bir yaştan sonra ise kişinin kendisi tarafından yönetilmesi gereken dinamik bir süreçtir.

Daha çocukluk  dönemimizdeyken bile büyüklerimizin “büyüdüğünde ne olacaksın?” diye sık  sık bizi yokladığını hepimiz hatırlarız. Muhtemelen hepimiz rol modelimiz olan babamız, akrabamız, öğretmenimiz gibi kişilerin mesleklerini söylemişizdir: Doktor, mühendis, pilot, subay, hâkim, öğretmen, polis gibi meslekler… Ancak çocukluk hayalimizi süsleyen bu mesleklere genelde bizim yeteneklerimizle ve aldığımız eğitim türüyle uyumlu olmadığı için veya yaşımız büyüdükçe tercihlerimiz de değiştiği için bir türlü kavuşamayız. Çocukluk hayalimizi gerçekleştiremediğimiz için ileride kariyerimizde başarılı olsak bile gönlümüzün derinliklerinde ince bir sızı hissederiz. İşte ömür boyu sürecek olan bu gönül kırıklığını yaşamamak için kariyer planlamasının 3 yaşında başlaması gerekmektedir.

Yanlış Kariyer Planı 40 Yılınızı Kaybetmenize Yol Açabilir

Yaptığınız bir yanlış tercih size 1 yıla mal olurken, okuduğunuz yanlış üniversite 4 yıl, uğraştığınız yanlış meslek ise size 40 yıl kaybettirebilir.

Kariyer Planınızı İlgi Duyduğunuz, Sevdiğiniz Alanlarda Yapın

Önce ilgi duyduğunuz, size en sevdiğiniz bilgisayar oyununu oynarken, en çok hoşlandığınız sporu yaparken, en çok beğendiğiniz müziği dinlerken yaşadığınız mutluluğu verebilecek, bıkmadan, usanmadan çalışabileceğiniz, gençliğinizi ve geleceğinizi feda edebileceğiniz, severek çalışabileceğiniz meslek alanlarını belirleyiniz ve ona göre kariyer planınızı yapınız. Parayı seven herkes iktisatçı, işletmeci olamaz ancak her iktisatçı ve işletmeci para konularına ilgi duymalıdır. Siyasi olaylara ilgi duyan herkes siyaset bilimci olamaz ancak her siyaset bilimci siyasi olaylara ilgi duymalıdır. Yoksa hem başarılı hem de mutlu bir iktisatçı, işletmeci, siyaset bilimci olunamaz.

Kariyerinizi Çok Severseniz Nobel’e Uzanabilirsiniz

Nobel ödülü alan bir bilim adamına sormuşlar: “40 yıl boyunca aynı konuda uğraşmak sizi hiç sıkmadı mı?” diye. Nobel sahibi: “Hiç sıkılmadım, çünkü her zaman kendimi en sevdiğim oyunu oynuyor hissettim” demiş.

Kariyer Planınız Yeteneklerinizi Uçurarak Sizi Cazibe Merkezi Yapar

Kariyer planınız, sizi kariyer geliştirme sürecinde doğru işten ve doğru noktadan başlatarak kişisel ve mesleki yeteneklerinizi ve performansınızı beklentilerin üzerine çıkarır. Böylece sizi kariyerinizin zirvesine taşıyarak alanınızda bir yıldız, bir cazibe merkezi haline getirir.

Alanınızda Lider olabilmek İçin Kariyer Planınızı Sık Sık Gözden Geçirmelisiniz

İş hayatına atılıp, biraz iş deneyimi kazanıp, kendinizi mesleki açıdan değerlendirebilecek düzeye geldiğinizde alanınızdaki yetkin kişilerin de desteğini alarak kariyer planınızı sık sık gözden geçirin. Ayrıca değişen iş koşullarına, değişen iş alanlarına ve sizdeki kişisel ve mesleki gelişim aşamasına göre kariyer planınızı güncelleyin. Çalışacağınız kurumdaki, alanınızdaki, sektörünüzdeki yurt içi ve yurt dışı gelişmeleri çok yakından izleyin hatta bu gelişmelerin içinde bir özne olmayı başarın. Kariyerinizle ilgili yeni alanlara ve yeni sektörlere geçmede hep ilk olun.

Kaynak: Turgut Özel Kariyer Planlama Araştırma ve Uygulama Merkezi

Kariyer planlama nedir, ne kazandırır, nasıl yapılır?